Top

html5 Tag

  • All
  • Dijital medya
  • Dijital reklam
  • Dijital strateji
  • Eğitim
  • Growth hacking
  • Haber
  • İnceleme
  • Kişisel
  • Kurumsal
  • Markalar
  • Medya
  • Rehber
  • Teknoloji

Genel Olay Özellikleri

HTML 4; tarayıcıda, olaylara tetikleme izni vermiştir, tıpkı bir elemente tıklayınca çalışan Javascript gibi.

Javascript ve nesneye yönelik HTML de anlatacaklarım listesinde.

Aşağıdaki genel olay özellikler HTML5 içerisinde olayların etkileşimde bulunmasını sağlamakta.

Yeni : HTML5’teki yeni olay özellikleri.


Window(pencere) Olay Özellikleri

Window nesnesi için olay tetikleyicileri.

<body> tag’ına uygulanırlar:

Özellik Değer Tanım
onafterprint  Yeni script Belge basıldıktan sonra çalışır
onbeforeprint  Yeni script Belge basılmadan önce çalışır
onbeforeonload  Yeni script Belge yüklenmeden önce çalışır
onblur script Pencere odaklanmasını kaybedince çalışır
onerror   Yeni script Bir hata gerçekleştiğinde çalışır
onfocus script Pencereye odaklandığında çalışır
onhaschange  Yeni script Belge değiştirildiğinde çalışır
onload script Belge yüklendiğinde
onmessage  Yeni script Mesaj tetiklendiğinde
onoffline  Yeni script Belge çevrimdışı olduğunda
ononline  Yeni script Belge çevrimiçi olduğunda
onpagehide  Yeni script Pencere gizli olduğunda
onpageshow Yeni script Pencere görünür olduğunda
onpopstate  Yeni script Pencerenin tarihi değiştiğinde ya da durumu
onredo  Yeni script Belge bir tekrar yapma işlemine sahne olduğunda
onresize  Yeni script Pencere yeniden boyutlandırıldığında
onstorage  Yeni script Bir belge yüklendiğinde
onundo  Yeni script Belge bir geri alma işlemine sahne olduğunda
onunload  Yeni script Kullanıcı belgeden ayrılınca



Form Olayları

Bir HTML formu içerisinde olay tetiklenir.

Tüm HTML5 elementlerine uygulanır,fakat çoğu form elementlerine uygulanır:

Özellik Değer Tanım
onblur script  bir element odaklanmasını yitirdiğinde
onchange script bir elment değiştiğinde
oncontextmenu Yeni script  bir kaynak menu tetiklendiğinde
onfocus script  Bir elemente odaklanıldığında
onformchange Yeni script  Bir form değiştiğinde
onforminput Yeni script  Bir form kullanıcı veri girişi aldığında
oninput Yeni script  Bir element veri girişi aldığında
oninvalid Yeni script  Bir element doğru olmadığında (invalid)
onreset script  Bir form resetlendiğinde
HTML5 desteklemiyor
onselect script  Bir elment seçildiğinde
onsubmit script Bir form onaylandığında

Tüm HTML5 etiketlerince desteklenen özellikler aşağıda listelenmiştir birkaç istisna haricinde. HTML5 Genel Özellikleri Yeni : HTML5'teki yeni özellikler. Özellik Değer Tanım accesskey character Bir elemente erişmek için klavye kısayolu tanımlar. class classname Bir element için class adı oluşturur (stil dosyası için). contenteditable  Yeni true false Kullanıcının içeriği düzenleyip düzenlememe izni verilip verilmemesi - true, izinli - false, değil-. contextmenu  Yeni menu_id Bir element...

HTML5 hataları nasıl ayıklayacağının ve  nasıl tüm html elementlerini kullanıp kuralların kestiriminde bulunarak birlikte çalışabilirliği artırmakta ve geliştirme maliyetini azaltmayı hedeflemekte.

Yeni html5’in bazı özellikleri; ses, video, grafik, sunucu taraflı veri depolama ve interaktif belgeler için işlevler. Hatta nav, header, footer ve figure gibi elementler de içermekte.

HTML5 çalışma grupları AOL, Google, IBM, Microsoft, Mozilla, Nokia, Opera ve yüzlerce satıcıdır.

Not; HTML5 henüz bir W3C tavsiyesi değildir!

‘Yeni’ yazanlar HTML5’teki yeni elementlerdir.


Alfabetik olarak sıralanmış tüm HTML etiketleri, işte referans noktanız!;

Form attributes yani;

Yeni form özellikleri;

  • autocomplete,
  • novalidate

Yeni input özellikleri;

  • autocomplete,
  • autofocus,
  • form,
  • form overrides (formaction, formenctype, formmethod, formnovalidate, formtarget),
  • height and width,
  • list,
  • min, max and step,
  • multiple,
  • pattern (regexp),
  • placeholder,
  • required,

Tarayıcı desteği;

Attribute IE Firefox Opera Chrome Safari
autocomplete 8.0 3.5 9.5 3.0 4.0
autofocus Hayır 4.0 10.0 3.0 4.0
form Hayır 4.0 9.5 10.0 Hayır
form overrides Hayır 4.0 10.5 10.0 Hayır
height and width 8.0 3.5 9.5 3.0 4.0
list Hayır 4.0 9.5 Hayır Hayır
min, max and step Hayır Hayır 9.5 3.0 Hayır
multiple Hayır 3.5 11.0 3.0 4.0
novalidate Hayır 4.0 11.0 10.0 Hayır
pattern Hayır 4.0 9.5 3.0 Hayır
placeholder Hayır 4.0 11.0 3.0 3.0
required Hayır 4.0 9.5 3.0 Hayır

autocomplete Özelliği

Form ya da giriş alanının(input field) autocomplete ile otomatik tamamlama özelliğine sahip olmasını sağlar.

Not; Form etiketi ile çalışır autocomplete. Ayrıca; input->text, search, url, telephone, email, password, datepickersi range ve color ile de kullanılır.

Bu özelliğe sahip olan bir alanda yazmaya başlayan kullanıcı, tarayıcı alandaki verileri doldurabilecek şeylere dair ayarları göstermeye başlayacaktır.

Örnek ve deneme adresi için;

<form action="demo_form.asp" method="get" autocomplete="on">
First name: <input type="text" name="fname" /><br />
Last name: <input type="text" name="lname" /><br />
E-mail: <input type="email" name="email" autocomplete="off" /><br />
<input type="submit" />
</form>

Not; bazı tarayıcılarda aktif etmeniz gerekebilir bu özelliği.

HTML5 birkaç yeni elemente ve özelliğine sahip formlar için.

Yeni form elementleri;

  • datalist
  • keygen
  • output

Tarayıcı desteği

Özellik IE Firefox Opera Chrome Safari
datalist Hayır 4.0 9.5 Hayır Hayır
keygen Hayır 4.0 10.5 3.0 Hayır
output Hayır Hayır 9.5 10.0 Hayır

datalist Elementi

Giriş alanı için ayarlar listesi belirler bu element.

Datalist’in içinde option elementi ile liste oluşturur.

Datalist’e id vererek, listelerdeki veri girişlerinin değerlerini alabilirsiniz;

Webpage: <input type="url" list="url_list" name="link" />
<datalist id="url_list">
<option label="W3Schools" value="http://www.w3schools.com" />
<option label="Google" value="http://www.google.com" />
<option label="Microsoft" value="http://www.microsoft.com" />
</datalist>

Deneme adresi…

İpucu;  Option elementi daima bir value taşımalı.

HTML5 birkaç yeni input type özelliğine sahip formlar için. Bunlar daha iyi giriş kontrolü ve doğrulaması sağlamakta.

Yeni input type özellikleri;

  • email
  • url
  • number
  • range
  • tarih toplayıcıları(date, month, week, time, datetime, datetime-local)
  • search
  • color

Tarayıcı desteği

Input type IE Firefox Opera Chrome Safari
email Hayır 4.0 9.0 10.0 Hayır
url Hayır 4.0 9.0 10.0 Hayır
number Hayır Hayır 9.0 7.0 Hayır
range Hayır Hayır 9.0 4.0 4.0
Date pickers Hayır Hayır 9.0 10.0 Hayır
search Hayır 4.0 11.0 10.0 Hayır
color Hayır Hayır 11.0 12 Hayır

Not; Opera yeni giriş elemanları için en iyi desteği sunmakta. Bununla birlikte, tüm bilinen tarayıcılarda kullanmaya başlayabilirsiniz. Eğer desteklemiyorlarsa, normal text alanları olarak davranacaklardır.

Input Type – email

Kesinlikle e-posta adresinin girileceği bir giriş alanı sağlar.

Eposta alanının değeri otomatik olarak doğrulanır form onaylandığında.

Örnek ve deneme adresi; Anasayfa: <input type="url" name="user_email" />

İpucu; iPhone üzerindeki Safari email giriş elemanı özelliğini tnaımakta ve eşleşecek şekilde klavye girişlerini değiştirmekte ekranda (adds@and.com ayarları)

Input type – URL

Kesinlikle url adresinin girileceği bir giriş alanı sağlar.

Üstteki ipucu burada da geçerli.

İstemcide veri depolama


HTML5 istemcide(client) veri depolama için iki yeni nesne sunmakta;

localStorage – zaman limitsiz depolama

sessionStorage – bir oturumluk depolama


Öncelinde, çerezlerle gerçekleşiyordu bu durum. Çok büyük veriler için de çerezler(cookies) uygun değil, çünkü her bir istekte sunucudan geçmekte bu da işlemin çok yavaş ve etkisi düşük kılıyordu.

HTML5’te, her sunucu isteğinde veri çağırılmamakta sadece sorulduğunda çağırılmakta. Böylelikle site performansı etkilenmeden büyük miktarlarda veri depolaması mümkün olmakta.

Veriler farklı web sitelerin farklı alanlarında depolanmakta ve bir websitesi kendi depoladığı veriye erişebilir.

HTML5 Javascript’i kullanarak verileri depolar ve ulaşır/erişir.


localStorage Nesnesi

Zaman limitsiz veri depolama nesnesidir. Veri sonraki gün, hafta ya da yıl erişilebilir olacaktır.


Nasıl oluşturur ve erişirsiniz?;
<script type="text/javascript">
localStorage.lastname="Smith";
document.write(localStorage.lastname);
</script>

denemek için adresi; 

bu sıradaki örnek ise kullanıcının sayfa ziyaretini saymakta;

<script type="text/javascript">
if (localStorage.pagecount)
  {
  localStorage.pagecount=Number(localStorage.pagecount) +1;
  }
else
  {
  localStorage.pagecount=1;
  }
document.write("Visits "+ localStorage.pagecount + " time(s).");
</script>

denemek için adresi;


sesssionStorage Nesnesi

Bir oturumluk veri depolar. Kullanıcı tarayıcısını kapatıp çıkış yaptığında depolanan veri silinir.

Nasıl oluşturur ve erişim sağlarsınız bir sessionStorage ile?;
<script type="text/javascript">
sessionStorage.lastname="Smith";
document.write(sessionStorage.lastname);
</script>

denemek

Canvas elementi bir web sayfası üzerinde çizim yapmak için kullanılır. Javascript ile beraber HTML5 içinde kullanılırak elde edilir çizimler web sayfasında.

Bir canvas bir dikdörtgen alandır ve herbir pikseli kontrol edebilirsiniz.

Canvas elementi, birkaç metoda sahiptir, çizim yolları, kutular, daireler, karakterler ve imaj eklemeleri gibi.

Canvas elementi oluşturmak

HTML5 sayfasına canvas elementini ekleyin. Id’yi, width’i ve height’ini da verin.

<canvas id=”cizimalanim” width=”200″ height=”100″></canvas>  gibi…

Javascript ile çizmek

Canvas elementinin kendi kendine bir çizim gücü yok. Herşey javascriptin kendi içinde gerçekleşmekte;

<script type=”text/javascript”>
var c=document.getElementById(“cizimalanim”);
var cxt=c.getContext(“2d”);
cxt.fillStyle=”#FF0000″;
cxt.fillRect(0,0,150,75);
</script>

bu örnekte olduğu gibi. Javascript canvas elementini bulmak için id’yi kullanmakta;

var c=document.getElementById("cizimalanim");

Sonra bağlamında nesneyi çizmekte;

var cxt=c.getContext("2d");

getContext(“2d”) nesnesi bir HTML5 ile yapılmış nesne ve birçok yolu var çizgiler, kutular, daireler, karakterler ve imajlar veya daha fazlası için.

Sonraki iki adım ise bir kırmızı dikdörtgen çizmek;

cxt.fillStyle="#FF0000";
cxt.fillRect(0,0,150,75);

Fillstyle yöntemi kırmızı yapar onu ve fillrect yöntemi ise şekilin pozisyonu ve boyutunu belirler.

HTML ile kendi web sayfalarınızı oluşturabilirsiniz.  W3Schools.com ‘dan yapacağım bu çeviriler ile HTML’yi kolaylıkla öğrenebileceksiniz. HTML’nin öğrenmesi kolaydır ve zevkli bulacaksınız bu dili.

Başlangıç olarak bilgi; çevirileri(başlıklar hariç) çift tırnak içinde göstereceğim. Kendi yazdıklarım normal yazı olarak kalacak. Anlatacaklarımı uygulayabilmeniz için ilk önce denetim masasından klasör seçeneklerini bulmanız ve klasör uzantılarını göster halini seçmelisiniz. Ardından istediğiniz bir alanda(mesela masaüstünde) bir klasör açın web ismini verin. Klasörün içine girin(fare ile çift tık). Fare ile sağ tuş tıklayın ve metin belgesi(yeni metin.txt diye yazar) dosyasını oluşturun. Biz bu yeni metin.txt dosyası ile HTML dosyalarımızı oluşturacağız. Yeni metin.txt dosyasını açın ve farklı kaydete tıklayın. Açılan pencerede isim kısmına index.html yazın ve kaydedin web klasörümüzün içine. index.html klasörüne çift tıklayın ve browser(chrome, firefox, opera, internet explorer gibi)’da görebilelim. Artık web klasörümüzün içinde yeni metin.txt ve index.html adlı iki dosya olacağını biliyorsunuz ve artık hazırsınız. Bunu hazırlayamadıysanız bile, örnekleri uygulayabilmeniz için W3Schools‘taki metin editörünü paylaşmış olacağım. Sol taraftaki verileri silip, etiketleri(anlatacağım) yazarsınız ve edit and click me yazan yere basarsınız sağ tarafta da web sayfasının durumunu görebilirsiniz böylece. Bu benim ilk çalışmam. Umarım hepimize yararlı olur. Anlaşılmayan yerleri yorum olarak yazabilirsiniz/sorabilirsiniz. Kolay gelsin.


HTML, Tablolar

Tablolar <table> tagı(etiketi) ile tanımlanır.

Bir tablo sıralarla/satırlarla bölünmüştür. (<tr> etiketiyle) Her bir satır da hücrelere bölünmüştür. (<td> etiketiyle) td, ‘Table stands’ anlamında kullanılır ve içeriğin hücre verisini tutar. Bir td etiketi yazı, link, imaj, liste, form ve diğer tabloları taşıyabilir.

Misal;

<table border=”1″>
<tr>
<td>satır 1, hücre 1</td>
<td>satır 1, hücre 2</td>
</tr>
<tr>
<td>satır 2, hucre 1</td>
<td>satır 2, hücre 2</td>
</tr>
</table>

Bunu yazdığınızda durumu fark edebilirsiniz.

HTML, Tablolar ve Border özelliği

Eğer siz atamazsanız herhangi bir değer, border yani çerçeve gözükmeyecektir. Bazen yararlı bu ama çoğu zaman da sınırların yani çerçevenin gözükmesini isteriz.

Border çıkması için border özelliğini kullanıp sayı vermemiz yeterli.

Misal;

<table border=”1″>
<tr>
<td>Satır 1, hücre 1</td>
<td>Satır 1, hücre 2</td>
</tr>
</table>

Yine yazılı bir izin olmaksızın alıntı yapma yasağı var bu kitapta. Bu yüzden içeriğinden alıntı yapmadan anlatacağım ancak. Kitap; Dikeyeksen Yayıncılık tarafından basılmış, Şubat 2011 birinci baskısı.  Sayfa ve baskı kalitesi çok yüksek. 239 sayfa. Ertuğrul Haskan'ın özverili çalışması ile hazırlanmış. İlk baştaki yazma amacı herkesin...